Jak przygotować zwierzęta gospodarskie do zimy? Odpowiednie działania planistyczne i praktyczne pozwalają osiągnąć wysoki poziom dobrostan zwierząt, poprawiając ich odporność na niskie temperatury oraz minimalizując ryzyko chorób.
Planowanie i ocena zasobów
Zanim nadejdą mroźne dni, kluczowe jest przeprowadzenie szczegółowej analizy stanu gospodarstwa. Najpierw warto ocenić stan techniczny obór, stodół oraz innych pomieszczeń hodowlanych. Należy zwrócić uwagę na:
- stan pokrycia dachowego,
- szczelność ścian i fundamentów,
- dostęp do źródeł wody,
- sprawność instalacji elektrycznej i grzewczej.
Ponadto wykonuje się inwentaryzację zasobów paszowych oraz pasz wysokobiałkowych, które w zimie stanowią podstawę racji żywieniowych przeżuwaczy i innych gatunków. Pasza objętościowa i treściwa powinna być wystarczająca, aby utrzymać stałą temperaturę ciała zwierząt.
Ocena jakości kiszonek i siana
Badanie wilgotności kiszonek oraz jakości siana jest niezbędne, ponieważ zanieczyszczenia i pleśń mogą prowadzić do spadku wydajnośći oraz zaburzeń trawiennych. Zaleca się przeprowadzenie analizy laboratoryjnej próbki kiszonki, aby określić rzeczywistą wartość odżywczą i stopień zachowania składników mineralnych.
Zapewnienie odpowiedniego pożywienia i suplementów
W okresie zimowym zapotrzebowanie energetyczne zwierząt gospodarskich wzrasta nawet o 20–30%. Aby utrzymać właściwą masę ciała i komfort termiczny, należy wprowadzić:
- pasze treściwe o podwyższonej gęstości energetycznej,
- koncentraty wzbogacone w witaminy (A, D, E) oraz mikroelementy (sód, potas, magnez),
- tłuszcze chronione, zwiększające kaloryczność dawki,
- preparaty wzmacniające florę jelitową – probiotyki i prebiotyki.
Rola włókna w diecie
Włókno surowe wpływa na prawidłową pracę przewodu pokarmowego, zapobiegając zaburzeniom fermentacji w żwaczu. Dobrej jakości siano paszowe oraz drobno siekane słoma to doskonałe źródło włókna, które wspiera procesy trawienne.
Suplementacja mineralno-witaminowa
U zwierząt objętych intensywną produkcją mleka lub mięsa warto stosować lizawki solne z dodatkiem pierwiastków śladowych, takich jak selen czy mangan. Dzięki temu wpływamy na wzmocnienie układu immunologicznego i strukturę szkieletu.
Dostosowanie warunków bytowych
Adekwatne warunki mikroklimatyczne to podstawa utrzymania zdrowych stad. Trzeba zapewnić optymalne parametry, takie jak temperatura, wilgotność i wentylacja:
- zapewnienie izolacji termicznej ścian i dachów,
- montaż kurtyn lub zasłon przeciwwiatrowych,
- kontrolowana wymiana powietrza przy minimalnych stratach ciepła,
- wyrównanie podłoża – stosowanie słomy lub mat grzewczych w miejscach leżenia.
Systemy ogrzewania
W maleńkich oborach można zastosować maty grzewcze lub promienniki podczerwieni. W większych obiektach rekomenduje się instalację kotłowni na biomasę lub pellet, co pozwala na ekonomiczne ogrzewanie i utrzymanie stałej temperatury powietrza.
Optymalizacja przestrzeni
Dobrze zaprojektowane stanowiska umożliwiają zwierzętom przyjmowanie naturalnych postaw i zachowań. Szerokie przejścia ułatwiają przemieszczanie się, a odpowiednio ułożona ściółka chroni nogi przed odmrożeniami.
Profilaktyka i opieka weterynaryjna
Regularne przeglądy weterynaryjne pozwalają wykryć choroby w najwcześniejszym stadium i ograniczyć straty. Istotne działania to:
- szczepienia ochronne przed chorobami sezonowymi,
- badańa krwi w kierunku niedoborów mikroelementów,
- kontrola stanu kopyt – podkuwanie i przycinanie,
- monitoring zachowania zwierząt – obserwacja apetytu i chęci do ruchu.
Znaczenie higieny
Systematyczne usuwanie odchodów i wymiana ściółki to podstawowe elementy utrzymania wysokiej jakości mikroklimatu. Regularne mycie poideł oraz dezynfekcja pomieszczeń minimalizują ryzyko rozprzestrzeniania się patogenów.
Monitoring stanu zdrowia
Instalacja prostych systemów monitoringu wizyjnego i termowizyjnego ułatwia wczesne wykrycie objawów chorób oraz anomalii zachowań termoregulacyjnych. Dzięki temu interwencja może być szybka i efektywna.
